pxl

Vallen, opstaan en weer doorgaan

DEEL 1

Één jaar Spiqle Agenda, hulpmiddel voor het geheugen, bedacht voor mijn Pa

4 Maart 2017 overleed mijn vader. Pas daarna beseft ik hoeveel tijd ik als zijn mantelzorger met hem doorbracht. We hadden een geweldige tijd gehad samen. Toch voelde ik me een beetje schuldig. “Wat had ik beter kunnen doen?" "Had ik dit kunnen voorkomen?”. Daarbij was ik ook erg gewend aan ons samenzijn en dat mis ik. In de week van pa's overlijden startte ook de pilot met Spiqle Agenda. 27 Zorgvragers met partners en hun mantelzorgers, samen goed voor een kleine 100 mensen, kregen 1 jaar lang Spiqle Agenda als hulpmiddel bij geheugenproblemen. De drukte daarvan vulde de leegte even op.

Waar het allemaal begon

Één jaar Spiqle Agenda, het begin van iets moois?!

We zijn inmiddels een jaar verder en hebben een berg aan ervaring van gebruikers van Spiqle Agenda verzameld. De ervaringen van de zorgvragers en mantelzorgers hebben we kunnen gebruiken om van Spiqle Agenda een nog beter hulpmiddel te maken. Daarnaast hebben we veel geleerd dat we kunnen gebruiken om anderen te helpen. 


Ik voel me nog steeds schuldig. Hoe zit dat?

Als ik terug denk aan mijn mantelzorgdagen dan is de rode draad een schuldgevoel geweest. Ik vond het lastig om pa alleen te laten als ik vertrok. Ook voelde ik me schuldig als ik een dagje minder tijd had vanwege mijn werk. 

Hoe zit dat bij andere mantelzorgers en waar komt het vandaan? Hoe ga ik daarmee om? Is het terecht? Hoe kom ik er vanaf?

Voor 2015 knapte ik wel allerlei klusjes voor mijn vader op maar pas in 2015 werd ik plotsklaps zijn ‘Mantelzorger’. Zijn gezondheid liet hem telkens weer in de steek met als gevolg dat zijn vergeetachtigheid sterk toenam.  Nu moet je van mij weten dat ik een druk baasje ben. Gewend om alles in een hoog tempo te doen en niet zo van het ‘overleggen’. Het regelen van zaken voor mijn pa ging me daarom ook gemakkelijk af en meestal pakte dat goed uit. Meestal....

Bij het zorgen voor vader vertrouwde ik vooral op mijn gevoel. Mijn pa zou de beste zorg krijgen en zijn welzijn kwam op de eerste plaats.  Heb ik het altijd goed gedaan? Nou, nee. Sommige dingen hadden beter gekund, als ik maar geweten had wat ik nu weet. Maar ja, er is geen opleiding voor mantelzorger. 

Tijdens de periode dat ik voor pa zorgde verbaasde ik me al over zorgwereld. Het lijkt wel of alles en iedereen binnen zijn eigen omheinde werkgebiedje blijft. Communicatie onderling is gebrekkig. Als mantelzorger moet je daarom voortdurend veel vragen stellen.


Schuldgevoel? Ja, graag!

Uit de gesprekken met mantelzorgers en partners van zorgvragers blijkt dat heel veel lotgenoten een schuldgevoel hebben, terwijl ze nota bene alles doen voor hun zorgvrager.

Het gevoel dat we tekort schieten in onze zorg voor anderen blijkt ingebakken in onze natuur. We zijn van origine een kuddedier en onze sociale vermogens helpen ons om als groep te overleven.

Een schuldgevoel kun je dus beschouwen als een bevestiging van je mens-zijn. Voor mij is het een belangrijke emotie want het bewijst dat ik in staat ben om om anderen te geven en te zorgen.  Dat is toch een fijne en geruststellende gedachte. 


Falen is prima, zolang je er wat van opsteekt

Samengevat weet ik over het schuldgevoel dat het natuurlijk is en dat anderen het ook hebben. Daarbij is er onderscheid te maken in twee soorten.

De eerste is een algemeen schuldgevoel dat optreed omdat je de verantwoordelijkheid hebt over het leven van een ander die door beperkingen afhankelijk is van jou. Dat is een onwennige situatie. 

De tweede komt voort uit de gedachte dat je iets beter had kunnen doen of een situatie had kunnen voorkomen. Die tweede maakt dat je spijt hebt omdat je het beter had kunnen doen als je het maar had geweten.


Welke veelgemaakte fouten je gemakkelijk kunt voorkomen lees je in het volgende deel.